شستشوی فرش دستباف

شستشوی فرش دستباف یکی از حساس‌ترین و تخصصی‌ترین خدمات قالیشویی است؛ چون فرش‌های دستباف فقط یک کف‌پوش معمولی نیستند، بلکه ترکیبی از هنر، الیاف طبیعی و رنگ‌های گیاهی‌اند. اگر شستشوی این فرش‌ها بدون شناخت کافی انجام شود، خطر تداخل رنگ، کم‌رنگ شدن طرح، آسیب به الیاف پشمی یا ابریشمی و حتی کاهش ارزش فرش وجود دارد.

به همین دلیل، شستشوی فرش دستباف باید کاملاً اصولی، کنترل‌شده و متناسب با نوع بافت و رنگ انجام شود. در یک قالیشویی حرفه‌ای، شستن فرش دستباف به‌هیچ‌وجه یک فرآیند سریع و ماشینی نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از مراحل دقیق است که هدف آن تمیزی عمیق، بدون کوچک‌ترین آسیب به ساختار فرش است.

 

مراحل اصولی شستشوی فرش دستباف

  1. بررسی اولیه و تشخیص نوع فرش

در اولین مرحله، نوع فرش دستباف (پشمی، ابریشمی، گل ابریشم و…)، قدمت فرش، نوع رنگ‌ها (طبیعی یا شیمیایی)، میزان آلودگی و وضعیت ریشه و شیرازه بررسی می‌شود. این بررسی مشخص می‌کند که فرش با چه روشی و با چه میزان آب و مواد شوینده باید شسته شود.

  1. تست ثبات رنگ

یکی از مهم‌ترین مراحل در شستشوی فرش دستباف، تست رنگ است. در این مرحله، ثبات رنگ‌ها بررسی می‌شود تا از تداخل یا پخش شدن رنگ‌ها هنگام شستشو جلوگیری شود. این کار به‌ویژه برای فرش‌های قدیمی و دارای رنگ‌های گیاهی اهمیت زیادی دارد.

  1. غبارگیری ملایم

گردوغبار و ذرات ریز در عمق بافت فرش، اگر قبل از شستشو خارج نشوند، هنگام شستن باعث ساییدگی الیاف می‌شوند. غبارگیری فرش دستباف به‌صورت ملایم و کنترل‌شده انجام می‌شود تا بدون آسیب به بافت، آلودگی‌های خشک از فرش خارج شوند.

  1. شستشوی دستی یا نیمه‌دستی

برخلاف فرش ماشینی، شستشوی فرش دستباف اغلب به‌صورت دستی یا نیمه‌دستی انجام می‌شود. میزان فشار آب، نوع حرکت برس و زمان شستشو کاملاً تحت کنترل است تا هم آلودگی‌ها پاک شوند و هم خواب طبیعی فرش حفظ شود.

  1. استفاده از مواد شوینده مخصوص فرش دستباف

برای شستشوی فرش دستباف از شوینده‌های ملایم با PH کنترل‌شده استفاده می‌شود؛ موادی که نه رنگ فرش را کدر می‌کنند و نه باعث خشکی و شکنندگی الیاف طبیعی می‌شوند. انتخاب شوینده مناسب نقش مهمی در حفظ لطافت و شفافیت فرش دارد.

  1. آبکشی کامل و شرعی

آبکشی دقیق باعث می‌شود هیچ اثری از مواد شوینده داخل بافت فرش باقی نماند. این مرحله هم از نظر بهداشتی اهمیت دارد و هم مانع سفت شدن الیاف و جذب دوباره آلودگی می‌شود. آبکشی مطابق با ضوابط شرعی نیز انجام می‌گیرد.

  1. خشک‌کردن اصولی در شرایط کنترل‌شده

فرش‌های دستباف پس از شستشو در محیط‌های استاندارد و با دمای کنترل‌شده خشک می‌شوند. این کار از زردی، بوی نامطبوع، موج‌دار شدن یا تغییر حالت فرش جلوگیری می‌کند.

  1. کنترل نهایی و بسته‌بندی

در پایان، فرش از نظر تمیزی، سلامت رنگ‌ها، وضعیت ریشه و یکنواختی شستشو بررسی می‌شود. سپس فرش به‌صورت لوله‌شده و کاور شده بسته‌بندی می‌شود تا سالم و تمیز به دست مشتری برسد.

 

چرا شستشوی اصولی فرش دستباف مهم است؟

  • جلوگیری از تداخل و پخش شدن رنگ‌ها
  • حفظ ارزش مادی و هنری فرش
  • افزایش طول عمر الیاف طبیعی
  • حفظ لطافت و خواب طبیعی فرش
  • جلوگیری از پوسیدگی ریشه و شیرازه
  • حذف آلودگی‌های عمقی و حساسیت‌زا

 

هر چند وقت یک‌بار باید فرش دستباف شسته شود؟

به‌طور معمول، شستشوی فرش دستباف هر ۲ تا ۳ سال یک‌بار توصیه می‌شود. البته در صورت وجود لکه‌های خاص، آلودگی شدید یا استفاده مداوم، ممکن است نیاز به شستشو زودتر از این بازه باشد. مهم‌تر از زمان شستشو، انتخاب روش اصولی و قالیشویی متخصص است.

 

سوالات متداول در مورد شستشوی فرش دستباف

  1. بهترین زمان برای شستشوی فرش دستباف چه موقع است؟

به‌طور معمول هر ۲ تا ۳ سال یک‌بار شستشوی فرش دستباف توصیه می‌شود، مگر در شرایط آلودگی شدید یا ایجاد لکه‌های خاص.

  1. آیا شستشوی فرش دستباف به‌صورت شرعی انجام می‌شود؟

بله، آبکشی فرش دستباف مطابق با ضوابط شرعی انجام می‌شود و هیچ‌گونه مواد شوینده‌ای در بافت فرش باقی نمی‌ماند.

  1. آیا شستشوی فرش دستباف با دستگاه انجام می‌شود؟

شستشوی فرش دستباف معمولاً به‌صورت دستی یا نیمه‌دستی و با کنترل کامل فشار آب و مواد شوینده انجام می‌شود تا از آسیب به رنگ و الیاف جلوگیری شود.

  1. آیا رنگ فرش دستباف هنگام شستشو تداخل پیدا می‌کند؟

در قالیشویی‌های حرفه‌ای، قبل از شستشو تست ثبات رنگ انجام می‌شود تا از پخش شدن یا تداخل رنگ‌ها جلوگیری شود.